Wyniki długoterminowe

Przeszczep włosów przy łysieniu bliznowaciejącym: kiedy go rozważyć?

Łysienie bliznowaciejące, które się wypaliło, można leczyć przeszczepem. W tkance bliznowatej przeżywa jednak mniej graftów, a rzuty choroby mogą wrócić.

Streszczenie

Przeszczep przy łysieniu bliznowaciejącym, które się wypaliło, może dać efekt, ale w tkance bliznowatej przeżywa mniej graftów, a ryzyko ponownego zaostrzenia choroby jest realne. Opublikowano jedynie małe serie przypadków, w których pacjentów obserwowano od kilku miesięcy do paru lat.

Czym jest łysienie bliznowaciejące i kiedy przeszczep może wchodzić w grę?

To grupa chorób, wśród nich folliculitis decalvans, liszaj płaski mieszkowy, toczeń rumieniowaty krążkowy i czołowe łysienie bliznowaciejące, w których mieszki włosowe obumierają i zamieniają się w tkankę bliznowatą. Operacja wchodzi w grę dopiero wtedy, gdy choroba jest wyciszona od pół roku lub dłużej, najlepiej dłużej. Aktywny stan zapalny atakuje nowe grafty, a sam zabieg może chorobę obudzić.

W łysieniach bliznowaciejących mieszki włosowe ulegają zniszczeniu i zostają zastąpione tkanką łączną. To duża grupa chorób. Oto najczęstsze z nich:

  • Liszaj płaski mieszkowy (lichen planopilaris)
  • Czołowe łysienie bliznowaciejące (frontal fibrosing alopecia)
  • Toczeń rumieniowaty krążkowy
  • Zapalenie mieszków włosowych prowadzące do wyłysienia (folliculitis decalvans)
  • Centralne odśrodkowe łysienie bliznowaciejące

Zwykły warunek przed przeszczepem jest taki, że choroba musi być wyciszona od dawna, często od roku do dwóch lat. Grafty wszczepione w aktywny stan zapalny zostają przez niego zaatakowane, a sam zabieg może wywołać zaostrzenie choroby.

O tym, czy choroba jest naprawdę wyciszona, decyduje dermatolog. Wymaga to diagnozy, najczęściej z biopsją, i kilku wizyt kontrolnych. Klinika kosmetyczna nie oceni tego na oko.

Co mówią badania o przeszczepie przy łysieniu bliznowaciejącym?

Danych jest mało. Osipowicz i współautorzy opisali w 2025 roku serię pięciu pacjentów, wszystkich z liszajem płaskim mieszkowym, obserwowanych przez ponad dwanaście miesięcy, i wszyscy byli zadowoleni. To sugeruje, że przeszczep może się sprawdzić, gdy liszaj płaski mieszkowy jest wyciszony, ale nie mówi nic pewnego o efekcie po dziesięciu latach. Dla większości innych łysień bliznowaciejących dowody są jeszcze słabsze.

Badań jest niewiele. Osipowicz i współautorzy opisali w 2025 roku pięciu pacjentów z liszajem płaskim mieszkowym. Artykuł ukazał się w Journal of Clinical Medicine. Pacjentów obserwowano przez ponad dwanaście miesięcy i wszyscy deklarowali zadowolenie.

Pięciu pacjentów. Jedna diagnoza. Obserwacja od kilku miesięcy do mniej więcej dwóch lat. Wynik jest użytecznym sygnałem, że pacjenci z wyciszonym liszajem płaskim mieszkowym mogą być zadowoleni po przeszczepie. Nie daje jednak podstaw do przewidywania, jak to będzie wyglądać za dziesięć lat, i nie należy go tak przedstawiać.

O przeszczepach przy pozostałych łysieniach bliznowaciejących opublikowano jeszcze mniej. Poza seriami przypadków istnieją przeglądy systematyczne dotyczące tego, ile graftów przeżywa w pierwotnym łysieniu bliznowaciejącym, i wskazują one ten sam kierunek: przeżywalność niższą niż w zdrowej skórze i realne ryzyko nawrotu choroby.

Dlaczego długoterminowy efekt trudniej przewidzieć przy łysieniu bliznowaciejącym?

Tkanka bliznowata jest słabo ukrwiona, więc przeżywa mniej graftów. Choroba może też zaostrzyć się ponownie po kilku spokojnych latach i zniszczyć grafty. Obszar dawczy również może być zajęty, bo folliculitis decalvans często występuje z tyłu głowy i na czubku, a sam uraz operacyjny może wywołać nową chorobę w ranie (zjawisko Köbnera).

  • W tkance bliznowatej przeżywa mniej graftów. Ukrwienie blizny jest słabe, a na początku grafty żyją wyłącznie dzięki podłożu, w które je wszczepiono. Licz się z mniejszym uzyskiem.
  • Choroba może wrócić. Te schorzenia przebiegają falami. Nawet po dwóch spokojnych latach może przyjść nowy rzut, a jeśli zdarzy się po przeszczepie, grafty mogą zostać utracone.
  • Obszar dawczy też może być zajęty. Liszaj płaski mieszkowy może pojawić się w dowolnym miejscu głowy, a folliculitis decalvans często występuje właśnie na karku i na czubku głowy. Jeśli grafty pobiera się z chorego obszaru, choroba idzie razem z nimi.
  • Sama operacja może wywołać chorobę. W niektórych łysieniach bliznowaciejących obserwuje się zjawisko Köbnera, w którym uraz wywołuje chorobę w uszkodzonym miejscu. To szczególny powód do niepokoju przy zabiegu, który tworzy rany zarówno w obszarze dawczym, jak i biorczym.

Czy choroba może obejmować sam obszar dawczy?

Tak. Kilka z tych chorób sięga tyłu głowy. Folliculitis decalvans często występuje właśnie na karku i na czubku głowy, a liszaj płaski mieszkowy może pojawić się w dowolnym miejscu skóry głowy. Jeśli tył głowy jest zajęty, grafty zabierają chorobę w nowe miejsce albo tam obumierają. Ocena musi więc obejmować badanie trichoskopowe w poszukiwaniu zmian bliznowaciejących, a samo liczenie gęstości nie wystarczy.

Ta kwestia bezpośrednio dotyczy obszaru dawczego i najczęściej się o niej zapomina.

Kilka łysień bliznowaciejących może sięgać włosów z tyłu głowy. Czołowe łysienie bliznowaciejące zaczyna się głównie na przedniej linii włosów i w brwiach, ale może się rozszerzać. Liszaj płaski mieszkowy nie ma stałego miejsca. Folliculitis decalvans szczególnie upodobało sobie kark i czubek głowy.

Jeśli tył głowy jest zajęty, grafty przenoszą chorobę ze sobą albo zostają zniszczone w nowym miejscu. Samo pobieranie tworzy też rany w skórze, w której stan zapalny jest lub niedawno był aktywny, a to samo w sobie może wywołać nową aktywność.

U tych pacjentów ocena obszaru dawczego musi więc obejmować szukanie oznak bliznowacenia. Chirurg musi szukać ujść, z których zniknęły mieszki włosowe, zaczerwienionej i łuszczącej się skóry wokół mieszków oraz włosów rosnących w kępkach. Wymaga to trichoskopii i wiedzy dermatologicznej. Samo policzenie gęstości nie wystarczy.

Jak powinno wyglądać odpowiedzialne leczenie?

Dermatolog stawia diagnozę i pobiera biopsję, zanim zacznie się rozmowa o operacji. Następnie choroba musi być wyciszona, co potwierdza dokumentacja, przez pół roku lub dłużej, potrzebne jest też badanie trichoskopowe obszaru dawczego pod kątem zmian bliznowaciejących. Próbny zabieg z niewielką liczbą graftów, który pokazuje, ile z nich przeżyje, oszczędza rezerwę dawczą. Potem potrzebna jest stała opieka dermatologa i trzeźwe oczekiwania.

  • Najpierw diagnozę stawia dermatolog, z biopsją, gdy jest ku temu powód, i zanim w ogóle zacznie się rozmowa o operacji.
  • Choroba jest od dawna wyciszona, często od roku do dwóch lat, i jest to zapisane w dokumentacji.
  • Obszar dawczy bada się trichoskopowo pod kątem zmian bliznowaciejących: brakujących ujść mieszków, zaczerwienienia i łuski wokół mieszków oraz kępek włosów (tufting). Samo liczenie gęstości nie wystarczy.
  • Grafty próbne. Najpierw wszczepia się niewielką liczbę graftów i sprawdza, ile przeżyje, zanim pójdzie się dalej. Dzięki temu nie ryzykujesz całej rezerwy dawczej.
  • Chirurg ma doświadczenie właśnie w takiej sytuacji, a oczekiwania co do przeżywalności i nawrotów są zapisane na papierze.
  • Stała opieka dermatologa także po zabiegu, bo choroba nie zniknęła.
  • Wyraźnie niższe oczekiwania, zarówno co do gęstości, jak i trwałości efektu, oraz kontynuacja leczenia farmakologicznego, które trzyma chorobę w ryzach.

Jeśli klinika proponuje pełną sesję pacjentowi, u którego łysienia bliznowaciejącego nie zdiagnozowano, zagrożony jest zarówno efekt, jak i obszar dawczy.

Które formy łysienia bliznowaciejącego dają lepsze perspektywy przy przeszczepie?

Najlepiej wygląda sytuacja przy łysieniu z pociągania, które się zatrzymało, bo włosy znikały wskutek ciągnięcia, a nie ataku układu odpornościowego, a obszar dawczy jest zwykle zdrowy. Stare, spokojne blizny po wypadkach lub operacjach także należą do bezpieczniejszych przypadków. To samo dotyczy choroby, która wypaliła się na ograniczonym obszarze, gdy wykazano, że obszar dawczy nie jest zajęty.

Nie każdy z tych przypadków jest wątpliwy.

  • Łysienie z pociągania (trakcyjne), które zatrzymało się jakiś czas temu, często daje dobre możliwości. Przyczyną było ciągnięcie włosów, a nie atak układu odpornościowego, a obszar dawczy jest zwykle całkowicie zdrowy.
  • Blizny po urazach i operacjach są stabilne i bez stanu zapalnego. Należą do bezpieczniejszych sytuacji, gdy grafty mają trafić w tkankę bliznowatą.
  • Choroba, która wypaliła się na ograniczonym obszarze, przy wykazanym zdrowym obszarze dawczym, ma najlepsze perspektywy spośród form zapalnych.

Również tutaj pytanie o trwałość jest tak samo otwarte jak w całej dziedzinie. Nikt nie ma danych z dziesięciu lat dla żadnej z tych grup.

Przeszczepy w skórze z bliznami omawiamy dokładniej w części o naprawie i korekcie.

Źródła

  1. Osipowicz K, Turkowski P, Kowalewski C, Pach J, Regulski P, Wozniak K. Hair Transplantation for Lichen Planopilaris: A Case Series of Five Patients. Journal of Clinical Medicine, 2025;14(17):6199. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40943957
  2. Romera de Blas C, Vega Díez D, Ricart Vayá JM, Gómez Zubiaur A. Complications in follicular unit excision hair transplantation: current evidence and practical approaches. Frontiers in Medicine, 2026;13:1750989. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41709896
  3. Xu Y, et al. Case Report: Paired vertex-occipital assessment reveals donor-area involvement in diffuse unpatterned alopecia. Frontiers in Medicine, 2026;13:1797275. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/41982548
  4. Parsley WM, Perez-Meza D. Review of factors affecting the growth and survival of follicular graft. Journal of Cutaneous and Aesthetic Surgery, 2010;3(2). jcasonline.com
  5. Jimenez F, Ruifernández JM. Distribution of human hair in follicular units. A mathematical model for estimating the donor size in follicular unit transplantation. Dermatologic Surgery, 1999;25(4):294-298. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/10417585
  6. Yii V, Moussa A, Triwongwaranat D, Smith BRC, Bhoyrul B. A Systematic Review of Follicular Unit Graft Survival Rates After Hair Transplantation in Primary Cicatricial Alopecia. Dermatologic Surgery, 2025;51(11):1052-1057. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40439233
  7. Lee JA, Levy DA, Patel KG, Brennan E, Oyer SL. Hair Transplantation in Frontal Fibrosing Alopecia and Lichen Planopilaris: A Systematic Review. The Laryngoscope, 2021;131(1):59-66. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32045028
  8. Ekelem C, Pham C, Atanaskova Mesinkovska N. A Systematic Review of the Outcome of Hair Transplantation in Primary Scarring Alopecia. Skin Appendage Disorders, 2019;5(2):65-71. pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30815438

Zbieramy tu opublikowane badania i powszechną praktykę kliniczną w celach ogólnoinformacyjnych. Tekst nie jest poradą medyczną i nie zastąpi tego, co mówi ci twój zespół operacyjny. Jeśli zalecają coś innego niż to, co tu napisano, obowiązują ich zalecenia.

Bezpłatna ocena

Zastanawiasz się, co da się zrobić z twoimi włosami?

Wyślij trzy ostre zdjęcia włosów: z przodu, z góry i z tyłu. Dostaniesz szczerą odpowiedź, co da się zrobić, mniej więcej ile graftów będzie potrzebnych i ile to kosztuje.

  • Bezpłatnie i niezobowiązująco
  • Zdjęcia ocenia zespół lekarzy kliniki
  • Odpowiedź zwykle w ciągu godziny, jeśli piszesz w dzień
Zobacz więcej zdjęć przed i po

3 zdjęcia: z przodu, z góry i z tyłu (ciemię). To zdjęcia sprawiają, że analiza jest dokładna. Jeśli nie masz ich pod ręką, możesz wysłać je później na WhatsAppie.

Twoje dane pozostają poufne, a odpowiada ci klinika przez WhatsApp lub e-mail.

Co to oznacza dla ciebie?

Badanie mówi coś o grupach. Co dotyczy twoich włosów, może powiedzieć tylko lekarz, który obejrzy zdjęcia. Zespół lekarzy kliniki z pierwszego miejsca naszego rankingu oceni to bezpłatnie.

Trafia do kliniki, która zajmuje pierwsze miejsce w naszym rankingu.

Zapytaj klinikę na WhatsAppieOdpowiedź od kliniki, w dzień zwykle w ciągu godziny.
Zapytaj klinikę